Otoyol geçiş ücretinin tahsil edilmediğini ancak dosya avukata verildiğinde öğrendiğini söyleyen sürücüler, ceza ve takip masraflarıyla karşı karşıya kalıyor. Basına yansıyan bir olayda, 150 liralık geçiş nedeniyle hakkında icra takibi başlatılan bir sürücünün 25 bin lira ödediği bildirildi. Sürücülerin itirazı açık: Borcu cezasız ödeme imkânı varken neden haberimiz olmadı?
Otoyoldan geçerken gişede durmayan sürücü, ücretin HGS hesabından çekildiğini düşünüp yoluna devam ediyor. Tahsilat gerçekleşmediğinde ise ödeme süresi geçiş tarihinden itibaren işlemeye başlıyor. Bazı araç sahipleri, bu süre içinde kendilerine uyarı ulaşmadığını, ilk mesajı borç hukuk bürosuna gönderildikten sonra aldıklarını anlatıyor. O aşamada önlerine çıkan hesapta geçiş bedelinin yanında ceza, avukatlık ücreti ve icra masrafları da olabiliyor.
Basına yansıyan 25 bin liralık ödeme, tek bir sürücünün dosyasına ilişkin. Bu tutarın nasıl oluştuğunu anlamak için geçiş bedelinin, cezanın, varsa faizin, vekâlet ücretinin ve takip giderlerinin ayrı ayrı açıklanması gerekiyor. Sürücüye yalnızca toplam borcu bildirmek, hangi kalemin neden eklendiğini anlamasına yetmiyor.
Benzer şikâyetlerde de aynı kayıtlar incelenmeli. Geçiş hangi gün ve saatte yapıldı? Ücret HGS hesabından çekilmeye çalışıldı mı? Tahsilat neden gerçekleşmedi? Araç sahibine hangi tarihte, hangi kanaldan haber verildi? Bu soruların yanıtı geçiş, tahsilat ve bildirim kayıtlarında aranmalı.
Kuzey Marmara Otoyolu’ndaki ihlalli geçişlere ilişkin açıklamaya göre araç sahibi, ilk 15 gün içinde yalnızca geçiş bedelini ödeyebiliyor. Bu süre aşıldığında, 45 gün içinde yapılan ödemede geçiş ücretine bir kat ceza ekleniyor. 45 günün ardından ceza, geçiş ücretinin dört katına çıkabiliyor ve icra takibi gündeme gelebiliyor. Geçiş ücreti de eklendiğinde borç, takip masrafları hesaba katılmadan önce bile ilk bedelin beş katına ulaşabiliyor.
Örneğin 150 liralık bir geçiş, ilk 15 günde 150 liraya kapatılabilirken bir kat ceza uygulandığında 300 liraya, dört kat ceza uygulandığında ise geçiş bedeliyle birlikte 750 liraya çıkıyor. Bu örnek, basına yansıyan 25 bin liralık dosyanın dökümü değil. O dosyada aradaki farkı hangi kalemlerin oluşturduğunun ayrıca açıklanması gerekiyor.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, 17 Kasım’daki açıklamasında ilk 15 gün içinde SMS ile bildirim yapıldığını söyledi. Bakan, şikâyetleri ele almak üzere Karayolları Genel Müdürlüğü koordinasyonunda otoyol işletmecileriyle toplantı yapılacağını da duyurdu.
Şikâyetlerin düğümlendiği yer tam burası. Borcun sorgulama ekranına işlendiği tarih ile sürücünün borcu öğrendiği tarih arasında ne kadar süre var? SMS kaydı varsa hangi gün, hangi kayıtlı numaraya gönderildiği ve teslim edilip edilmediği incelenmeli. Hukuk bürosunun mesajını ilk kez 45 günün ardından gören sürücü, o sırada cezasız ödeme imkânını çoktan kaybetmiş oluyor.
Bakanlık ve işletmeciler, kaç ihlalli geçiş dosyasının hukuk bürolarına gönderildiğini, bunların kaçında araç sahibine cezasız ödeme süresi içinde bildirim ulaştığını açıklamalı. Bildirim ulaşmadan takibe gittiği ileri sürülen dosyalarda da geçiş kaydıyla birlikte SMS ve tahsilat kayıtları incelenmeli. Hatalı işlem tespit edilirse sürücünün ödediği ek bedellerin ne olacağı da açıklığa kavuşturulmalı.
Plakayı okuyup geçişin saatini kaydeden sistem, tahsil edemediği ücreti de sürücüye zamanında bildirmeli. Vatandaşın 150 liralık geçişten haberi, önüne binlerce liralık dosya konulduğunda olmamalı.