TÜRKİYE / EKONOMİ – Paylaşılan 596 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği metnine göre, kayıt ve tescile tabi araçların ilk iktisabında adına tescil yapılacak kişilerin, işlem tamamlanmadan önce Gelir İdaresi Başkanlığının elektronik tebligat sistemine kaydolması gerekiyor. Düzenleme, sisteme başvuru süreleri ve çıkış koşullarını da belirliyor.
Elektronik vergi tebligatlarına ilişkin düzenleme, araç alıcılarının yanı sıra şirketleri ve belirli gelir vergisi mükelleflerini kapsıyor. Tebliğdeki araç alımına ilişkin yükümlülük, Özel Tüketim Vergisi Kanunu’na ekli II sayılı listedeki kayıt ve tescile tabi malların ilk iktisabına bağlanıyor.
Bu nedenle düzenlemeyi bütün ikinci el araç satışlarında yeni kayıt zorunluluğu getirildiği şeklinde yorumlamak doğru değil.
Metne göre ilk iktisap kapsamında adına tescil yapılacak gerçek kişiler, tüzel kişiler ve tüzel kişiliği olmayan teşekküller, kayıt veya tescil işlemi tamamlanmadan önce elektronik tebligat sistemine dahil olacak.
Sisteme kayıt durumu, ilgili ÖTV beyanı aşamasında kontrol edilecek. İthalatta vergilendirilen araçlarda ise tescili yapanlar, alıcının kayıt durumunu Gelir İdaresi Başkanlığı sistemleri üzerinden sorgulayacak.
Kurumlar vergisi mükellefleri, ticari, zirai ve mesleki kazançları nedeniyle gerçek usulde vergilendirilen gelir vergisi mükellefleri, kollektif şirketler ve adi komandit şirketler de zorunlu kapsamda bulunuyor.
Tebliğin yayımlanmasından önce sisteme dahil olmayan zorunlu kapsamdakiler için yayımı izleyen ayın sonuna kadar başvuru süresi öngörülüyor. Yayım sonrasında mükellefiyet tesis ettirenlerin ise işe başlama tarihini takip eden 15 gün içinde sisteme kaydolması gerekiyor.
Düzenlemenin en dikkat çekici hükümlerinden biri, elektronik evrakın hukuken teslim edilmiş sayılacağı süre.
Elektronik imzalı evrak, sisteme ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılacak. SMS veya e-posta bilgilendirmesinin herhangi bir nedenle yapılamaması, tebligatın süresini ve geçerliliğini etkilemeyecek.
Dolayısıyla yalnızca telefona mesaj gelmesini beklemek, tebligat takibi açısından yeterli olmayacak. Sistemdeki evrakların düzenli kontrol edilmesi önem taşıyacak.
Metinde, 18 yaşını doldurmamış gerçek kişiler ile engellilik oranı yüzde 90 veya üzerinde olan kişiler için istisnalar yer alıyor. Engellilik durumunun sağlık kurulu raporuyla ilgili vergi dairesine bildirilmesi gerekiyor.
Tüzel kişilerde istisna, kanuni temsilci veya idarecilerin durumuna göre uygulanacak. Araçların ilk iktisabına ilişkin kapsamda belirli kamu idareleri ve diplomatik kuruluşlar için de muafiyetler bulunuyor.
Elektronik tebligat sistemindeki 65 yaşını doldurmuş kişiler, vergi dairesine veya Dijital Vergi Dairesi üzerinden başvurarak sistemden çıkabilecek. Çıkış otomatik olmayacak; talep gerekecek.
İsteğe bağlı kaydolanlar da başka bir zorunlulukları bulunmaması şartıyla çıkış başvurusu yapabilecek.
Paylaşılan metne göre 1 Temmuz 2026’dan önce elektronik tebligat sistemine dahil olanlar, yeni başvuru yapmadan mevcut kullanıcı kodları ve şifreleriyle sistemi kullanmaya devam edecek.
Başvurular Dijital Vergi Dairesi üzerinden veya ilgili vergi dairesine yapılabilecek. Düzenleme, yükümlülüklere uymayanlara Vergi Usul Kanunu’nun ilgili ceza hükümlerinin uygulanacağını belirtiyor; metinde tek bir sabit ceza tutarı açıklanmıyor.