BDDK’DAN TASARRUF FİNANSMAN ŞİRKETLERİNE YENİ FREN!

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK), tasarruf finansman sektöründe vatandaşlardan toplanan fonların daha güvenli alanlarda değerlendirilmesi ve şirketlerin belirli müşteriler üzerinde aşırı risk biriktirmesinin önlenmesi amacıyla önemli düzenlemelere gitti. Yeni kurallarla hem tasarruf fon havuzlarının hangi yatırım araçlarında tutulabileceği sınırlandırıldı hem de milyonlarca liralık konut, iş yeri ve taşıt finansmanı sözleşmeleri için yeni üst limitler belirlendi.

BDDK’nın Finansal Kurumlar Birliği Başkanlığına gönderdiği talimat doğrultusunda, tasarruf finansman şirketlerinin müşterilerden topladığı fonlar ile kendi hesaplarında bulunan kaynakların daha düşük riskli ve gerektiğinde hızla nakde çevrilebilecek araçlarda tutulması hedefleniyor. Buna göre şirketler söz konusu varlıkları katılım bankalarında açılacak Türk lirası cinsi özel cari veya katılma hesaplarında, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ihraç edilen ve altına dayalı olmayan Türk lirası cinsi yurt içi kira sertifikalarında ya da risk değeri 1 veya 2 seviyesinde bulunan Türk lirası cinsi katılım esaslı yatırım fonlarında değerlendirebilecek.

Düzenlemenin dikkat çeken bölümlerinden biri de tasarruf fon havuzlarında herhangi bir getiri sağlamadan bekletilebilecek paraya getirilen sınır oldu. Günlük getirisiz bakiyenin, şirketin bir önceki ay sonundaki tasarruf fon havuzunun binde 2’sini aşamayacağı kararlaştırıldı. TCMB Elektronik Fon Transferi sisteminin kapanışından sonra havuza giren tutarlar ise bir sonraki gün yapılacak hesaplamada dikkate alınacak.

BDDK, yüksek tutarlı olarak kabul edilen tasarruf finansmanı sözleşmelerinin sınırlarını da önemli ölçüde yükseltti. Genel sözleşmelerde yüksek tutarlı sözleşme eşiği 2 milyon 509 bin 800 liradan 5 milyon liraya çıkarılırken, konut veya çatılı iş yeri finansmanına ilişkin sözleşmelerde bu sınır 6 milyon 274 bin 500 liradan 12 milyon 500 bin liraya yükseltildi.

Ancak şirketlerin yüksek tutarlı sözleşmelere aşırı yönelmesini engellemek amacıyla ayrıca oran sınırlaması getirildi. Buna göre yüksek tutarlı sözleşmelerin toplamının ilgili dönemde gerçekleştirilen bütün sözleşmeler içerisindeki payı yüzde 5’i geçemeyecek. 1 Ocak 2025 sonrasında kurulan şirketler için ise daha esnek bir geçiş dönemi uygulanacak. Bu şirketlerde oran 30 Haziran 2027’ye kadar yüzde 15, 1 Temmuz ile 31 Aralık 2027 tarihleri arasında ise yüzde 10 olarak uygulanacak.

Yeni düzenleme, aynı kişinin bir tasarruf finansman şirketiyle yapabileceği sözleşme sayısına da doğrudan müdahale ediyor. Bir gerçek veya tüzel kişi ya da aynı risk grubunda bulunan taraflar, aynı şirketle en fazla bir taşıt finansmanı ile bir konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmesi imzalayabilecek. Böylece aynı kişi veya risk grubunun tek bir şirket üzerinde oluşturabileceği yoğunlaşmanın azaltılması amaçlanıyor.

Sözleşmelerin parasal üst sınırları da yeniden belirlendi. Taşıt finansmanında kişi veya risk grubu başına azami sözleşme tutarı 6 milyon 250 bin liraya yükseltilirken, konut veya çatılı iş yeri finansmanında üst sınır 62 milyon 500 bin lira oldu. Aynı kişi veya risk grubuna ait bütün sözleşmelerin toplamı da 62 milyon 500 bin lirayı aşamayacak.

BDDK’nın attığı bu adım, son yıllarda hızlı büyüyen tasarruf finansman sektöründe toplanan vatandaş fonlarının korunması açısından dikkat çekici bir döneme işaret ediyor. Yeni sistemle şirketlerin daha riskli yatırım alanlarına yönelmesinin sınırlandırılması, fonların likit ve görece güvenli araçlarda tutulması ve çok yüksek tutarlı sözleşmeler nedeniyle oluşabilecek finansal risklerin kontrol altında tutulması hedefleniyor.

Şirketlere yeni sisteme uyum sağlayabilmeleri için geçiş süresi verilirken, düzenlemelerin 1 Ekim itibarıyla uygulanmaya başlanacağı bildirildi.