15 Yaş Altına Sosyal Medya Yasağı Geliyor: Çocuklar İçin Dijital Dünyada Yeni Dönem

Çocukların internetin zararlı etkilerinden korunması amacıyla sosyal medya ve çevrim içi platformlara yönelik kapsamlı bir yasal düzenleme için sona gelindi. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından hazırlanan çalışmaya göre, 15 yaşından küçük çocuklar ebeveyn izni olsa dahi sosyal paylaşım sitelerinde hesap açamayacak.

Bakanlık yetkilileri, hazırlanan düzenlemeye ilişkin detayları Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde AKP Grubu’na yapılan sunumda paylaştı. Sunumda, düzenlemeye neden ihtiyaç duyulduğu, nasıl uygulanacağı ve dünyadaki örnekler ayrıntılı şekilde anlatıldı.

Sosyal Medyaya Net Yaş Sınırı

Sunuma göre, İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Hakkında Kanun’da değişiklik yapılması planlanıyor. Bu kapsamda:

• Sosyal medya platformlarına erişim yaşı 15 olarak belirlenecek.
• 15 yaş altındaki çocuklar, ebeveyn onayı bulunsa bile sosyal ağlara erişemeyecek.
• Sosyal ağ sağlayıcılarına, çocukların hesap açmasını engelleyecek etkili yaş doğrulama sistemleri kullanma zorunluluğu getirilecek.

Yaş doğrulama sistemlerinin usul ve esaslarının ise çıkarılacak yönetmeliklerle belirleneceği ifade edildi.

Oyunlarda Yasak Yok, Sıkı Denetim Var

Düzenlemede çevrim içi oyunlar için doğrudan bir yaş yasağı öngörülmüyor. Ancak:

• Oyunlar yaşa göre derecelendirilecek,
• Çocukların yalnızca yaşlarına uygun oyunlara erişebilmesi sağlanacak.

Ayrıca dijital bağımlılıkla mücadele kapsamında, çocukların oyun ve platform kullanım sürelerinin kontrol altına alınması hedefleniyor.

Ebeveyn Denetimi Zorunlu Hale Geliyor

Çalışmada öne çıkan başlıklardan biri de ebeveyn denetimi oldu. Buna göre:

• Sosyal medya platformlarına ebeveyn denetim araçları sunma yükümlülüğü getirilecek.
• Yasa dışı ve zararlı içerikler için kullanıcıların elektronik ortamda kolayca başvuru yapabileceği aktif şikâyet mekanizmaları güçlendirilecek.
• Platformlar, çocuklara yönelik alınan tedbirler hakkında düzenli raporlama yapmak zorunda olacak.
• Aldatıcı reklamların engellenmesi için sosyal ağ sağlayıcılarına ek sorumluluklar yüklenecek.

Dünyadaki Uygulamalar Örnek Alındı

Sunumda uluslararası örneklere de yer verildi. Özellikle Avustralya ve Birleşik Krallık’ta uygulanan modellerin incelendiği belirtildi. Avustralya’nın, 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımını yasaklayan dünyadaki ilk ülke olduğu hatırlatıldı.

Avustralya’daki düzenlemede sorumluluğun doğrudan platformlara yüklendiği ve kurallara uymayan şirketler için 49,5 milyon Avustralya Dolarına kadar ağır idari para cezaları öngörüldüğü ifade edildi. Bu modelin İngiltere ve ABD’de de tartışıldığı aktarıldı.

Hazırlanan düzenlemenin yasalaşması halinde, Türkiye’de çocukların dijital dünyadaki varlığına ilişkin en kapsamlı yasal çerçevelerden biri hayata geçirilmiş olacak.