
Arap Yarımadası’nın kavurucu sıcağında, kumların arasında bir demir iskelet gibi duran bir tren var…
Gövdedeki pas, zamanın ne kadar acımasız, tarihin ne kadar sessiz bir tanık olduğunun kanıtı. Bu tren, tam 105 yıldır çölün ortasında kaderine terk edilmiş Osmanlı’ya ait bir Hicaz Demiryolu vagonu.
Fakat bu tren yalnızca bir ulaşım aracından ibaret değil; o, Osmanlı’nın son dönemindeki en büyük stratejik projelerden birinin, aynı zamanda en kanlı sabotajların, ihanetin ve direnişin sembolü olarak tarihe kazındı.
II. Abdülhamid’in “ümmeti birleştirme” hedefi doğrultusunda başlatılan Hicaz Demiryolu projesi, Şam’dan Medine’ye ve oradan Mekke’ye kadar kesintisiz bir hattın oluşturulmasını amaçlıyordu.
Bu hat:
Fakat bu rüya proje, İngilizlerin Orta Doğu planlarını bozuyordu. İşte tam da bu noktada tarih sahnesine “Arabistanlı Lawrence” çıkıyor.
İngiliz istihbarat subayı Thomas Edward Lawrence, 1916’da Mekke Şerifi Hüseyin ve oğullarıyla birlikte Osmanlı’ya karşı Arap isyanını örgütlemeye başladı.
Onun stratejisinin merkezinde tek bir kritik nokta vardı:
Hicaz Demiryolu’nun yok edilmesi Çünkü bu hat yok edilirse:
Lawrence, bu nedenle demiryolunu sürekli sabotajlarla hedef aldı.
105 yıl önce, 1917’nin bir sabahı çöl sessizdi…
Osmanlı’ya ait bir ikmal treni, raylar boyunca ilerliyordu. İçinde askerler, erzak, mühimmat ve Medine garnizonuna gönderilen gerekli malzemeler vardı.
Fakat rayların birkaç kilometresinde Lawrence ve Arap isyancıları saklanmıştı.
Gizlice yerleştirilmiş dinamitler tetiklendi ve çölü sarsan büyük bir patlama yaşandı.
Trenin ön kısmı havaya kalktı, vagonlar devrildi, Osmanlı askerleri saldırıya uğradı.
Lawrence daha sonra bu saldırıyı hatıralarında şöyle anlatacaktı:
“Bir treni havaya uçurduğumuzda hissettiğim zafer duygusunu başka hiçbir yerde hissetmedim.”
Patlamadan sonra Osmanlı bu bölgeye gerekli desteği sağlayamadı.
Çöl şartları, savaşın kaosu, bölgedeki Arap isyanı nedeniyle tren enkazı yerinden kaldırılamadı.
Kum fırtınaları rayları örttü, rüzgar gövdeyi aşındırdı, insanlar unutsa da çöl unutmadı.
Bugün hâlâ:
Her turist, her tarihçi bu tren enkazını gördüğünde aynı soruyu soruyor:
“105 yıldır neden burada duruyor?”
Cevap basit ama ağır:
Bu tren, Osmanlı’nın çöldeki son nefeslerinden biri olarak tarihin dokunulmamış bir tanığı hâline geldi.
Bu tren yalnızca bombalanmış bir makine değil;
Aynı zamanda:
Lawrence’ın onlarca sabotajından geriye kalan bu vagon, çölde bir anıt gibi duruyor.
Kumlar onu her yıl biraz daha yutuyor;
Ama tarih onun hikâyesini yutamıyor.
Hicaz Demiryolu hâlâ İslam dünyasının kalbinde bir sembol olarak görülüyor.
Patlatılan tren ise:
Çölde 105 yıldır duran o tren, sadece metal değil…
O, bir imparatorluk hikâyesinin son noktasına konmuş demirden bir imza.