Türkiye’de uzun yıllardır tartışma konusu olan çıraklık ve staj sigortasının emekliliğe sayılması meselesinde Yargıtay’dan dikkat çeken bir karar çıktı. Yüksek Mahkeme, çıraklık döneminde geçen sürelerin emeklilik hesabında değerlendirilmesine yönelik yerel mahkeme kararını bozarak mevcut uygulamanın devamı yönünde hüküm kurdu.
Karar, özellikle yıllardır “çıraklık başlangıcı sigorta başlangıcı sayılsın” talebinde bulunan yüz binlerce vatandaş arasında yeni tartışmaları da beraberinde getirdi.
Dosyaya yansıyan bilgilere göre, 1987-1989 yılları arasında Makine ve Kimya Endüstrisi’nde çırak olarak çalışan bir vatandaş, bu dönemde yaptığı çalışmaların fiilen işçilik niteliği taşıdığını öne sürerek hizmet tespiti talebinde bulundu.
Davacı, üretim faaliyetlerinin içinde yer aldığını ve bu nedenle söz konusu sürenin uzun vadeli sigorta kolları kapsamında değerlendirilerek emeklilik hesabına eklenmesi gerektiğini savundu.
İlk derece mahkemesi, yapılan incelemeler sonucunda davacının eğitimden çok üretim faaliyetleri içerisinde bulunduğu kanaatine vararak talebi kabul etti.
Bölge Adliye Mahkemesi de yerel mahkemenin kararını onayladı ve dosya Yargıtay’a taşındı.
Dosyayı inceleyen Yargıtay 10. Hukuk Dairesi ise farklı bir değerlendirme yaptı.
Kararda, çıraklık ilişkisinin temel amacının meslek öğretmek ve eğitim vermek olduğu vurgulandı. Çırakların üretim faaliyetlerinde yer almasının eğitim sürecinin doğal bir parçası olduğu belirtilirken, yapılan işlerin görünüşte normal çalışanların faaliyetlerine benzemesinin sonucu değiştirmeyeceği ifade edildi.
Yüksek Mahkeme, bu nedenle çıraklık dönemlerinin uzun vadeli sigorta kolları kapsamında değerlendirilemeyeceğine hükmetti.
Karar yalnızca dava dosyasındaki tarafları değil, geçmiş yıllarda çıraklık eğitimi almış yüz binlerce kişiyi de yakından ilgilendiriyor.
Çıraklık ve staj sigortasında yalnızca iş kazası ve meslek hastalığı gibi kısa vadeli sigorta kollarına prim yatırıldığı için, mevcut mevzuata göre bu süreler emeklilik başlangıcı olarak kabul edilmiyor.
Bu nedenle birçok vatandaş, sigorta başlangıç tarihlerinin ilk işe giriş tarihi yerine normal sigortalı çalışmaya başladıkları tarihten başlatılmasına tepki gösteriyor.
Uzun süredir çeşitli platformlarda dile getirilen “çıraklık ve staj mağduriyeti” konusunda gözler yeniden Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne çevrildi.
Yargıtay’ın verdiği karar mevcut yasal düzenlemenin yorumunu ortaya koyarken, konunun çözümünün ancak yeni bir kanuni düzenleme ile mümkün olabileceği değerlendiriliyor.
Çıraklık ve staj başlangıcının sigorta başlangıcı sayılması yönündeki taleplerin ise önümüzdeki dönemde de gündemdeki yerini koruması bekleniyor.