Kimi bir hatırayı yaşatmak, kimi kendini ifade etmek, kimi de görünümünü değiştirmek için dövme yaptırıyor. Ancak deriye iğneyle pigment yerleştirilen bu işlem; enfeksiyon, alerji ve kalıcı iz riski taşıyor. Din İşleri Yüksek Kurulu ise kalıcı dövme yaptırmayı dinen caiz görmüyor.
Dövme, cildin altına renkli pigmentlerin yerleştirilmesiyle oluşturulan kalıcı desen ve yazılardan oluşuyor. İşlemin kalıcılığı, kullanılan malzeme ve uygulama koşulları kadar sonradan ortaya çıkabilecek sorunların da değerlendirilmesini gerektiriyor.
Dövme yaptırma nedenleri kişiden kişiye değişiyor. Estetik görünüm, kendini ifade etme ve kültürel aidiyet bunlar arasında bulunuyor. Kalıcı makyaj uygulamaları da benzer biçimde deriye pigment verilmesine dayanıyor.
Tıbbi uygulamalarda ise bazı yeniden yapılandırma ameliyatlarından sonra doğal renk görünümünü taklit etmek amacıyla pigmentasyon kullanılabiliyor. Bu tür işlemlerin uygunluğu, kişinin sağlık durumu ve uygulamanın amacı doğrultusunda değerlendiriliyor.
Steril olmayan ekipman ve uygun olmayan çalışma koşulları, deri enfeksiyonlarının yanı sıra kan yoluyla bulaşan hastalıklar açısından risk oluşturabiliyor. Kullanılan boyanın mikroorganizmalarla kirlenmiş olması da enfeksiyona yol açabiliyor.
ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), açılmamış ve kapalı ambalajdaki dövme boyalarında bile bakteri bulunabildiğine dikkat çekiyor. Bu nedenle ürünün kapalı olması tek başına güvenli olduğunu göstermiyor.
Dövme pigmentlerine bağlı alerjik reaksiyonlar işlemden hemen sonra gelişebildiği gibi yıllar sonra da görülebiliyor. Kaşıntı, kızarıklık ve kabarıklıkla kendini gösterebilen bu reaksiyonlar, pigmentin deri içinde kalması nedeniyle uzun sürebiliyor.
Bazı kişilerde pigment çevresinde küçük nodüller oluşabiliyor. Kabarık yara izi geliştirmeye yatkın kişilerde ise keloid riski bulunuyor.
İşlem sonrasında hafif kızarıklık ve hassasiyet görülebiliyor. Ancak iyileşmeyen yara, devam eden döküntü, artan şişlik veya ateş gelişmesi durumunda sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor. Enfeksiyonların bir bölümü uzun süreli tedavi gerektirebiliyor.
Amerikan Dermatoloji Akademisi, dövme pigmentlerinin benlerdeki renk ve sınır değişikliklerini gizleyebileceğini belirtiyor. Bu durum, şüpheli deri lezyonlarının fark edilmesini geciktirebiliyor.
Akademiye göre dövme ile deri kanseri arasında doğrudan ilişki bulunup bulunmadığının anlaşılması için daha fazla araştırmaya ihtiyaç var. Özellikle benlerin ve takip edilmesi gereken lekelerin bulunduğu alanların işlem öncesinde dermatolog tarafından değerlendirilmesi öneriliyor.
Kalıcı dövmenin çıkarılması birden fazla seans gerektirebiliyor. Tamamen silinme her zaman sağlanamayabiliyor ve işlem sonrasında iz veya renk değişikliği kalabiliyor.
Evde kullanılan dövme silme ürünleri de yanık ve kalıcı deri hasarı oluşturabiliyor. Sildirme işlemi için dermatoloji uzmanının değerlendirmesi önem taşıyor.
Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulunun görüşüne göre, iğneyle deri altına boya verilerek yapılan kalıcı dövme caiz değildir. Kurul, hükmünü dövme yapan ve yaptıranlara ilişkin hadislere ve yaratılışın değiştirilmesi konusundaki dinî değerlendirmeye dayandırıyor. Diyanet’in açıklamalarında bu uygulama haram olarak da ifade ediliyor.
Diyanet’e bağlı müftülük açıklamasında, daha önce dövme yaptırmış kişinin tövbe etmesi gerektiği belirtiliyor. Sildirme konusu değerlendirilirken işlemin sağlık üzerindeki etkilerinin de dikkate alınması gerekiyor. Dermatoloji kaynakları, dövme çıkarmanın kalıcı iz ve deri hasarı riski taşıyabildiğini bildiriyor.