HAZAR’DAN İRAN’A GİZLİ SEVKİYAT İDDİASI

Rusya’nın, ABD ve İsrail saldırılarında askeri kapasitesi ağır darbe alan İran’a Hazar Denizi üzerinden mühimmat, patlayıcı ve insansız hava aracı parçaları gönderdiği öne sürüldü. Batılı kaynaklara dayandırılan iddialar, Moskova ile Tahran arasındaki askeri iş birliğinin yeni bir boyuta taşınmış olabileceğini gündeme getirdi.

İddianın temelinde, Batılı basına yansıyan bir Avrupa hükümeti belgesi bulunuyor. Söz konusu belgeye göre Rusya’dan İran’a doğru gerçekleştirilen sevkiyatlarda TNT tipi patlayıcılar, mühimmat ve insansız hava araçlarında kullanılabilecek parçalar taşındı. Belgenin içeriğinin bir Batılı yetkili tarafından da doğrulandığı aktarıldı. Ancak sevkiyatların toplam miktarı ve İran’a ulaştırılan askeri malzemenin tam kapsamı kamuoyuna açıklanmış değil.

Sevkiyatların Hazar Denizi üzerinden yapılması dikkat çekiyor. Rusya ile İran’ın Hazar kıyısındaki limanları arasındaki deniz yolu, iki ülke arasında doğrudan bağlantı sağlıyor. Bu güzergâhın geçmişte de yaptırımları aşmak ve askeri nitelikteki yüklerin taşınmasını kolaylaştırmak amacıyla kullanıldığına ilişkin Batılı değerlendirmeler bulunuyor.

YAPTIRIM LİSTESİNDEKİ GEMİLER İDDİASI

Basına yansıyan bilgilere göre sevkiyatlarda kullanılan gemilerin önemli bölümünün daha önce ABD veya Avrupa ülkelerinin yaptırım listelerine aldığı Rus denizcilik şirketleriyle bağlantılı olduğu ileri sürüldü. Bazı haberlerde iki düzineden fazla Rus gemisinin İran’ın Hazar kıyısındaki Amirabad Limanı’na askeri nitelikte yük taşıdığı iddia edildi.

Gemilerin bir bölümünün yaptırım uygulanan MG-FLOT adlı şirketle bağlantılı olduğu da öne sürülüyor. Ancak hangi geminin hangi tarihte ne kadar askeri malzeme taşıdığına ilişkin bütün seyir ve kargo kayıtları bağımsız olarak kamuoyuna açılmış değil. Bu nedenle söz konusu bilgiler şu aşamada Batılı istihbarat değerlendirmeleri ve basına sızan belgelere dayanıyor.

İRAN’IN SİLAH STOKLARI YENİDEN Mİ DOLDURULUYOR?

İddialara göre Rusya’dan gelen malzemelerin temel amacı, ABD ve İsrail’in hava saldırılarında zarar gören İran’ın füze ve İHA kapasitesinin yeniden oluşturulmasına yardımcı olmak.

İran’ın askeri üretim tesisleri ve silah stokları son aylarda gerçekleştirilen saldırılarda önemli kayıplar verdi. Bölgede devam eden çatışmalar sırasında ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasını sürdürdüğü, Washington yönetiminin Tahran’ın silah tedarik kanallarını ve ekonomik kaynaklarını sınırlandırmaya çalıştığı biliniyor.

Rusya üzerinden sağlandığı öne sürülen TNT, mühimmat ve İHA parçalarının İran’ın özellikle kamikaze drone üretimini yeniden hızlandırması açısından önem taşıyabileceği değerlendiriliyor. İran’ın geçmiş yıllarda Rusya’ya Shahed tipi insansız hava araçları ve bunlarla bağlantılı teknolojiler sağladığı; Rusya’nın da Ukrayna savaşında bu sistemlerden yoğun biçimde yararlandığı biliniyor.

Bu nedenle ortaya atılan yeni iddia, yıllardır İran’dan Rusya’ya doğru ilerlediği belirtilen askeri tedarik hattının bu kez Rusya’dan İran’a doğru yoğunlaşmaya başladığı yorumlarını beraberinde getirdi.

HAZAR DENİZİ KRİTİK HAT HALİNE GELDİ

Hazar Denizi, son aylarda Rusya-İran askeri ilişkilerinin en kritik güzergâhlarından biri olarak öne çıktı.

Mart 2026’da İsrail’in İran’ın Hazar kıyısındaki askeri altyapıyı hedef alan saldırılarının, iki ülke arasındaki silah sevkiyat hattını kesmeyi amaçladığı ileri sürülmüştü. Temmuz ayında ise Ukrayna, Hazar Denizi’nde İran bağlantılı askeri kargo taşıdığı iddia edilen bazı Rus gemilerini uzun menzilli insansız hava araçlarıyla hedef aldığını duyurdu.

İran da 25 Temmuz’daki saldırılardan birinde Hazar Denizi’nde İran’a ait bir ticari geminin vurulduğunu, saldırıda bir denizcinin hayatını kaybettiğini açıklamış ve Ukrayna’nın Tahran’daki diplomatik temsilcisini Dışişleri Bakanlığına çağırmıştı.

Bu gelişmeler, Hazar’ın yalnızca ticari taşımacılık yapılan bir iç deniz olmaktan çıkarak Rusya, İran, İsrail ve Ukrayna arasındaki askeri mücadelenin yeni cephelerinden birine dönüşmeye başladığını gösteriyor. Bu değerlendirme, son aylardaki saldırılar ve askeri sevkiyat iddialarından çıkarılan bir sonuç niteliğinde.

MOSKOVA İDDİALARI REDDEDİYOR

Rusya tarafı ise İran’a silah sağlandığı yönündeki iddiaları kabul etmiyor. Batı basınına yansıyan haberlerde Kremlin’in sevkiyat iddialarını reddettiği belirtiliyor.

Bu nedenle Rusya’nın İran’a doğrudan silah ve mühimmat gönderdiği iddiası henüz tarafsız ve bağımsız kaynaklarca bütün ayrıntılarıyla doğrulanmış değil.

Ancak Hazar Denizi’ndeki gemi hareketliliği, geçmişte aynı güzergâh üzerinden gerçekleştirildiği belirtilen askeri sevkiyatlar ve son aylarda bu hattı hedef alan saldırılar, Rusya-İran arasındaki askeri lojistik bağlantının Batılı ülkeler tarafından yakından takip edildiğini ortaya koyuyor.