
İngiliz Financial Times’ın sızdırılan Rus belgelerine dayandırdığı haberine göre, İran ile Rusya arasında yaklaşık 495 milyon Euro değerinde gizli bir hava savunma anlaşması imzalandı. İddiaya göre Tahran yönetimi, İsrail ile geçen yıl yaşanan çatışmalarda zayıfladığı belirtilen hava savunma kapasitesini güçlendirmek amacıyla Moskova’dan gelişmiş omuzdan atılan füze sistemleri satın alacak.
Haberde, sözleşmenin Aralık ayında Moskova’da imzalandığı ve teslimatların 2027–2029 yılları arasında üç parti halinde yapılmasının planlandığı aktarıldı.
Anlaşma kapsamında Rusya’nın İran’a:
teslim edeceği öne sürüldü.
Belgelere göre 9M336 füzelerinin birim fiyatı 170 bin Euro, fırlatma sistemlerinin ise 40 bin Euro olarak belirlendi. Toplam paketin yaklaşık yarım milyar Euro’ya ulaştığı ifade edildi.
“Verba”, Rusya’nın en modern omuzdan atılan hava savunma sistemlerinden biri olarak biliniyor. Kızılötesi güdümlü sistem;
gibi hedeflere karşı kullanılabiliyor.
Mobil ekipler tarafından taşınabilen sistem, sabit radar altyapısına ihtiyaç duymadan dağınık ve esnek savunma hatları oluşturulmasına imkân tanıyor.
Haberde İran’ın söz konusu sistemleri geçen yıl temmuz ayında talep ettiği, bu talebin ABD’nin İsrail’e destek verdiği ve İran’ın bazı nükleer tesislerinin hedef alındığı 12 günlük çatışmanın hemen ardından gerçekleştiği iddia edildi.
Çatışma sırasında İran’ın hava savunma ağının ciddi şekilde zarar gördüğü ve İsrail’in hava üstünlüğü sağladığı öne sürülmüştü.
Anlaşmanın, ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu’ya askeri güç sevkiyatını artırdığı ve Tahran’ı nükleer program konusunda baskı altına aldığı bir dönemde gündeme gelmesi dikkat çekti.
Haberde, anlaşmanın Rusya’nın devlet silah ihracat ajansı Rosoboronexport ile İran Savunma Bakanlığı arasında müzakere edildiği belirtildi. Ayrıca son günlerde Rus yapımı Ilyushin Il-76TD kargo uçaklarının Rusya’dan İran’a birden fazla sefer yaptığı aktarıldı.
İran’ın Moskova Büyükelçisi Kazem Jalali, devlet televizyonuna yaptığı açıklamada bazı uçuşların askeri kargo taşıdığını doğruladı ancak ayrıntı vermedi.
Öte yandan İran’ın Rusya’dan Mi-28 taarruz helikopterleri teslim aldığına ilişkin iddialar da gündeme geldi.
Uzmanlara göre taşınabilir Verba sistemleri İran’ın genel hava savunma mimarisini kökten değiştirmese de, özellikle helikopter ve düşük irtifa operasyonlarını daha riskli hale getirebilir. Bu durumun olası bir ABD veya İsrail operasyonunda taktik hesapları etkileyebileceği değerlendiriliyor.
İddialara ilişkin Moskova ve Tahran yönetimlerinden resmi ve detaylı bir doğrulama henüz gelmedi. Ancak gelişme, Rusya-İran savunma iş birliğinin derinleştiği yönündeki yorumları güçlendirdi.