Kayseri’de Belediye Şirketlerinde Zarar Tablosu

Kayseri Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı şirketlerin mali durumu, Sayıştay raporları, belediye meclisi tutanakları ve muhalefet açıklamalarıyla yeniden gündemin merkezine oturdu. Kamu kaynaklarıyla faaliyet gösteren bazı iştiraklerin yıllardır zarar yazdığı, bu zararların ise belediye bütçesinden aktarılan sermaye artırımlarıyla kapatıldığı iddiaları, “hesap verebilirlik” tartışmasını sertleştirdi.

Zarar Eden Şirketler Hangileri?

Kamuoyuna yansıyan denetim ve meclis değerlendirmelerine göre öne çıkan başlıklar şöyle:

• Kaytur A.Ş.: Turizm ve sosyal tesis işletmeleriyle bilinen şirkete ilişkin on milyonlarca liralık zarar iddiaları meclis gündemine taşındı. Zararın, artan maliyetler ve verimsiz işletme modeli nedeniyle kalıcı hale geldiği eleştirileri yapılıyor.
• Kayseri Ulaşım A.Ş.: Toplu taşıma hizmeti veren şirketin yüksek işletme giderleri ve gelir–gider dengesizliği nedeniyle ciddi zararlar yazdığı; bilet gelirlerinin maliyetleri karşılamadığı belirtiliyor.
• KAYMEK A.Ş.: Eğitim ve kültür faaliyetlerini yürüten şirkete dair alacakların tahsil edilememesi, görev zararları ve bütçe disiplinine ilişkin Sayıştay tespitleri bulunuyor.

Zarar Nasıl Kapatılıyor?

Eleştirilerin odağındaki temel iddia şu: Zarar eden şirketler tasfiye edilmek ya da yapısal reformdan geçirilmek yerine, belediye bütçesinden aktarılan yeni kaynaklarla ayakta tutuluyor. Bu yöntem, borcun görünümünü şirketlerden alıp dolaylı biçimde belediye kasasına yüklüyor. Muhalefet, bunun “zararı gizleyen bir makyaj” olduğunu savunuyor.

Denetim Uyarıları ve Siyasi Tepkiler

Denetim raporlarında; mali disiplin eksikliği, etkinlik–verimlilik sorunları ve şeffaflık açıkları dikkat çekiyor. Belediye meclisinde ise “neden zarar eden modeller sürdürülüyor?”, “kamu yararı nerede?” soruları sıkça dile getiriliyor. Tepkiler, hesap verme mekanizmasının zayıf kaldığı ve zararların sorumlularının netleşmediği yönünde yoğunlaşıyor.

Vatandaşın Payına Düşen Ne?

Zararın kapatılması için aktarılan her kaynak, yol, altyapı, sosyal hizmetler gibi alanlardan eksilen bütçe anlamına geliyor. Vatandaşlar, “zarar eden işletmeler için neden vergi ve harçlarımız kullanılıyor?” diye soruyor. Üstelik bu tablo, yeni zamlar ve hizmet kısıntıları riskini de beraberinde getiriyor.

Beklenen Adımlar

Kamuoyunun talebi net:

1. Şeffaf bilanço ve düzenli kamuoyu bilgilendirmesi,
2. Zarar eden şirketlerde yönetim ve iş modeli reformu,
3. Gerekirse birleşme, kapatma ya da özelleştirme seçeneklerinin masaya gelmesi,
4. Zararın sorumlularına yönelik idari ve hukuki süreçlerin işletilmesi.

Kayseri’de tartışma artık rakamlardan ibaret değil; kamu kaynaklarının nasıl yönetildiği ve kimin hesap verdiği sorusu masada. Bu sorular yanıt bulmadıkça, belediye şirketlerindeki zarar dosyası kapanmış sayılmayacak.