Van’ın Doğusunda “Yüksek Gerilim” Uyarısı: 250 Kilometrelik Fay Hattı İçin Kritik Açıklama

VAN – Hakan Kutoğlu, İngiltere’deki University of Leeds ile yürüttükleri uydu radar çalışmaları sonucunda Van’ın doğusunda dikkat çekici bir sismik hareketlilik tespit ettiklerini açıkladı. Kutoğlu, yaklaşık 250 kilometre uzunluğundaki fay sisteminde homojen bir gerilim birikimi gözlendiğini belirterek, bu hattın 6 Şubat 2023’teki 2023 Kahramanmaraş depremleri benzeri yıkıcı bir deprem üretebileceği uyarısında bulundu.

“2011’de Deprem Oldu, Risk Bitti Anlamına Gelmez”

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Harita Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi olan Kutoğlu, Türkiye’nin aktif fay hatları üzerinde bulunduğunu hatırlatarak, “2011’de burada bir deprem oldu. Bu, her şeyin bittiği anlamına gelmiyor” ifadelerini kullandı.

Uzman isim, Türkiye genelinde bilinen 500’den fazla aktif fay bulunduğunu, ayrıca henüz keşfedilmemiş kırık sistemlerin de var olabileceğini vurguladı.

Yer Kabuğu Hareketleri Uyduyla İzleniyor

Leeds Üniversitesi ile ortak yürütülen projede radar interferometri (InSAR) adı verilen uydu radar tekniği kullanılıyor. Bu yöntem sayesinde yer kabuğundaki milimetrik hareketler dahi tespit edilebiliyor.

Kutoğlu, elde edilen verilerle Türkiye genelinde sismik gerilim haritaları oluşturduklarını ve yıllık bazda en yüksek stres birikiminin Van’ın doğusundaki hatta gözlendiğini söyledi.

Çaldıran Fayı ve “Sessiz” 250 Kilometrelik Alan

Bölgede daha önce kırılmış önemli faylardan biri olan Çaldıran Fayı’nın 1647 ve 1976 yıllarında 7’nin üzerinde büyüklükte depremler ürettiğini hatırlatan Kutoğlu, Van çevresinde ise 1881 ve 2011 yıllarında yıkıcı sarsıntılar yaşandığını belirtti.

Ancak uzmanlara göre asıl dikkat çeken nokta, Çaldıran Fayı’nın kırılmasına rağmen çevresinde yaklaşık 250 kilometrelik bir hatta büyük bir deprem kaydının bulunmaması.

Haritalarda kırmızıyla gösterilen bu alanın baştan sona homojen bir gerilim taşıdığına dikkat çeken Kutoğlu, bunun tüm fay sisteminin birbirine bağlı şekilde çalışabileceğini gösterdiğini ifade etti.

“6 Şubat’taki Gibi Aynı Anda Çalışabilir”

Prof. Dr. Kutoğlu, söz konusu hattın tek parça ya da zincirleme şekilde kırılma potansiyeli taşıdığını belirterek, 6 Şubat depremlerinde olduğu gibi birden fazla segmentin aynı anda devreye girebileceği uyarısında bulundu.

Uzmanlar, bölgede yapı stokunun güçlendirilmesi, zemin etütlerinin güncellenmesi ve afet hazırlık planlarının gözden geçirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Türkiye Deprem Gerçeği

Türkiye’nin jeolojik konumu gereği yüksek deprem riski taşıdığını hatırlatan bilim insanları, özellikle “sessiz kalan” fay hatlarında stres birikiminin yıllar içinde artabileceğini belirtiyor.

Van’ın doğusundaki 250 kilometrelik hatta ilişkin elde edilen son veriler, bölge için dikkatli ve hazırlıklı olunması gerektiğine işaret ediyor.