Mike Huckabee Krizi: 14 Ülkeden Sert Kınama, Bölge Alarmda

ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee’nin, İsrail’in Orta Doğu’nun tamamı üzerinde kontrol kurmasının “kabul edilebilir” olabileceği yönündeki sözleri diplomatik krize yol açtı. Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 14 ülke ile çok sayıda bölgesel örgüt, açıklamaları “uluslararası hukukun açık ihlali” olarak niteleyerek sert biçimde kınadı.

Huckabee, ABD’li gazeteci Tucker Carlson’a verdiği röportajda, “Tevrat’a dayalı Büyük İsrail” söylemini savunarak Nil’den Fırat’a uzanan coğrafya için “Hepsini alsalardı iyi olurdu” ifadelerini kullandı. Açıklamalar kısa sürede Orta Doğu’da ve uluslararası kamuoyunda büyük tepki topladı.

14 Ülke ve 3 Bölgesel Kurumdan Ortak Tepki

Türkiye, Mısır, Ürdün, Lübnan, Endonezya, Kuveyt, Katar, Umman, Pakistan, Bahreyn, Suudi Arabistan, Suriye, Filistin ve Birleşik Arap Emirlikleri dışişleri bakanlıkları; ayrıca İslam İşbirliği Teşkilatı, Arap Ligi ve Körfez İşbirliği Konseyi sekreterlikleri ortak açıklama yayımladı.

Açıklamada Huckabee’nin sözlerinin:

• Uluslararası hukuka aykırı olduğu,
• Birleşmiş Milletler Şartı’nı açıkça ihlal ettiği,
• Bölgesel güvenlik ve istikrarı tehdit ettiği vurgulandı.

Metinde, İsrail’in işgal altındaki Filistin toprakları ya da diğer Arap toprakları üzerinde hiçbir egemenliğinin bulunmadığına dikkat çekilerek, Batı Şeria’nın ilhak edilmesi veya Gazze’nin ayrıştırılması girişimlerinin kesin olarak reddedildiği kaydedildi.

“Trump’ın Vizyonuyla Çelişiyor” Mesajı

Ortak açıklamada, Huckabee’nin sözlerinin ABD Başkanı Donald Trump’ın ortaya koyduğu ve Gazze’deki saldırıların sona erdirilmesine yönelik planla da çeliştiği ifade edildi. Açıklamada, planın hoşgörü ve barış içinde bir arada yaşama ilkesine dayandığı belirtilerek, başka ülkelerin toprakları üzerinde kontrolü meşrulaştırmaya yönelik beyanların gerilimi tırmandırdığı vurgulandı.

İran’dan “Ortaklık” Suçlaması

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de açıklamaları sert sözlerle eleştirdi. Bekayi, bu tür söylemlerin ABD’nin İsrail’in eylemlerine ortaklığını gösterdiğini savundu ve “bölge ülkelerine yönelik saldırganlığı cesaretlendiren ideolojik ifadeler” olarak nitelendirdi.

ABD İçinden de Tepki

ABD ordusundan emekli albay Dr. Lawrence Sellin ise sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda, Kudüs’teki ABD Büyükelçiliği’nin Amerikan halkı adına değil İsrail hükümeti adına hareket ettiği izlenimi verdiğini öne sürdü.

1967 Sınırları Vurgusu

Ortak bildiride, Filistin halkının 4 Haziran 1967 sınırları temelinde bağımsız devlet kurma ve kendi kaderini tayin hakkına bağlılığın altı çizildi. İsrail’in yerleşim faaliyetlerinin genişletilmesine karşı çıkıldığı belirtilerek, kışkırtıcı açıklamaların son bulması çağrısı yapıldı.

Huckabee’nin sözleri, halihazırda yüksek tansiyonun hâkim olduğu Orta Doğu’da yeni bir diplomatik fay hattı oluştururken, gözler Washington’dan gelecek olası resmi açıklamaya çevrildi.