Melikgazi’de Yarım Milyarlık Açık!

Sayıştay’ın Kayseri Melikgazi Belediyesi 2022 ve 2023 Yılı Denetim Raporları, belediyenin mali yapısında ortaya çıkan bütçe açıklarını ve sistematik usulsüzlükleri tüm çıplaklığıyla ortaya koydu. İki yıl birlikte değerlendirildiğinde, Melikgazi Belediyesi’nde en az 518 milyon TL’lik bütçe açığı oluştuğu, buna ek olarak milyonlarca liralık tahsil edilemeyen gelir ve yüz milyonlarca liralık denetimsiz taşınmaz riski bulunduğu tespit edildi

2022 yılında belediyenin toplam bütçesi 1 milyar 112 milyon TL olarak gerçekleşirken, net bütçe gelirleri 916 milyon TL’de kaldı. Aradaki yaklaşık 195 milyon TL’lik açık, borçlanma yoluyla kapatıldı. Bir yıl sonra tablo daha da ağırlaştı. 2023’te bütçe 2 milyar 114 milyon TL’ye yükselmesine rağmen gelir–gider dengesizliği büyüdü ve yaklaşık 323 milyon TL’lik yeni bir açık oluştu. Böylece Melikgazi Belediyesi, iki yılda yarım milyar TL’yi aşan bir bütçe açığıyla karşı karşıya kaldı.

Ancak Sayıştay raporlarında dikkat çeken sorun yalnızca bütçe açıkları olmadı. Denetçiler, belediyenin taşınmaz yönetiminde ciddi kayıt uyumsuzlukları tespit etti. Belediye mülkiyetindeki taşınmazların envanter bilgilerinin muhasebe kayıtlarıyla örtüşmediği, satılan ya da tahsis edilen taşınmazların mali tablolara eksik veya hatalı yansıtıldığı belirtildi. Özellikle 2023 yılında 283 milyon TL’yi aşan sermaye gelirinin büyük ölçüde taşınmaz satışlarından elde edilmesine rağmen, bu işlemlerin şeffaf ve izlenebilir şekilde kayda alınmaması yüz milyonlarca liralık bir denetim boşluğu oluşturdu.

Sayıştay raporları, ihale ve satın alma süreçlerinde de mevzuata aykırı uygulamaların sürdüğünü ortaya koydu. Doğrudan teminle yapılan bazı yapım işlerinde yazılı sözleşme düzenlenmediği, pazarlık usulünün yasal şartlar oluşmadan kullanıldığı ve bazı belediye taşınmazlarının ihalesiz şekilde kiraya verildiği kayda geçti. Bu uygulamaların, kamu kaynaklarının rekabetten uzak ve kontrolsüz biçimde kullanılması riskini doğurduğu vurgulandı.

Bir diğer kritik başlık ise tahsil edilmeyen gelirler oldu. Sayıştay, belediye sınırları içinde faaliyet gösteren bazı işletmelerden işyeri açma ve çalışma ruhsatı harçlarının alınmadığını, telekomünikasyon altyapı ve şebekelerinden tahsil edilmesi gereken geçiş hakkı bedellerinin yıllardır alınmadığını belirledi. Raporlarda bu kalemler için net bir tutar yazılmamakla birlikte, söz konusu gelirlerin milyonlarca liralık kamu kaybı anlamına geldiği açıkça ifade edildi.

Özetle, Sayıştay’ın iki yıl üst üste yayımladığı denetim raporları Melikgazi Belediyesi’nde bütçe disiplininin zayıfladığını, aynı usulsüzlüklerin tekrarlandığını ve kamu kaynaklarının etkin, şeffaf ve hesap verebilir şekilde yönetilmediğini ortaya koydu. Yarım milyarı aşan bütçe açığına, tahsil edilmeyen gelirler ve denetimsiz taşınmaz işlemleri eklendiğinde, Melikgazi’de oluşan mali tablonun yalnızca rakamsal değil, yönetsel bir kriz boyutuna ulaştığı Sayıştay raporlarının ortak sonucu olarak kayda geçti.