Malatya – Tarım
Malatya’da domates üreticisi Kasım Çolakoğlu’nun sosyal medyada yaptığı paylaşım, tarladaki üretim maliyeti ile ürünün satış fiyatı arasındaki uçurumu bir kez daha gözler önüne serdi. Çolakoğlu, tarlasında yetiştirdiği domatesin kilogramını 5 liraya satabildiğini, ancak ürünün hasat maliyetinin kilogram başına 6 liraya ulaştığını belirterek domateslerini toplamayacağını açıkladı.
Üreticinin paylaşımında gösterdiği domateslerin görüntüsü ise tartışmayı daha da büyüttü. Tarladaki ürünlerin oldukça iyi durumda olduğunu belirten Çolakoğlu, “Maliyeti altı TL. Domatesler böyle gördüğünüz gibi harika” ifadeleriyle yaşadığı ekonomik çıkmaza dikkat çekti.
Ortaya çıkan tablo oldukça çarpıcı: Üretici ürünü toplamak için kilogram başına 6 lira harcarken, aynı ürünü 5 liraya satabiliyor. Yani çiftçi domatesi tarladan çıkardığı anda dahi kilogram başına zarar yazıyor. Gübre, ilaç, mazot, sulama, işçilik, fide ve diğer üretim giderleri hesaba katıldığında ise üreticinin üzerindeki maliyet baskısı daha da ağırlaşıyor.
Çolakoğlu bunun üzerine tarlasını halka açarak vatandaşların domatesleri kendilerinin toplamasına izin verdiğini duyurdu. Paylaşımın ardından beklemediği bir ilgiyle karşılaştığını belirten üretici, duyurusunun ertesi günü binlerce kişinin araçlarıyla tarlaya geldiğini ifade etti.
Ancak olayın en dikkat çeken tarafı, üreticinin yaşadığı ekonomik sıkışmayı anlatırken yaptığı benzetme oldu. Çolakoğlu, “Her hafta Gazze için miting düzenliyorum, 20 kişi geliyor, 5 TL’lik domates için 2 bin kişi geldi” sözleriyle paylaşımının gördüğü ilgiyi değerlendirdi.
Bu tablo yalnızca bir üreticinin yaşadığı sıkıntı olarak görülmemeli. Tarlada ürününü yetiştiren çiftçinin emeğinin karşılığını alamaması, tüketici tarafında ise aynı ürünün çok daha yüksek fiyatlarla satılması uzun süredir tarım sektörünün en önemli sorunları arasında yer alıyor.
Çiftçinin “ürünü toplasam zarar ediyorum, toplamasam tarlada çürüyor” noktasına gelmesi, tarımsal üretimdeki maliyet ve fiyatlama sisteminin ne kadar ciddi bir sorunla karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor. Üretici açısından mesele artık yalnızca daha fazla kazanmak değil; ürettiği ürünü zarar etmeden tarladan çıkarabilmek.
Bir tarafta tarlada kilosu 5 liraya dahi alıcı bulmakta zorlanan domates, diğer tarafta market ve pazarlarda tüketicinin karşısına çok daha yüksek fiyatlarla çıkabilen aynı ürün…
Aradaki farkın nereye gittiği sorusu ise yine ortada duruyor.
Malatya’daki bu görüntü, tarımın en temel çelişkisini yeniden gündeme taşıdı: Çiftçi üretiyor, tüketici pahalıya alıyor, ancak üretici “toplamak bile zarar” diyorsa sistemin neresinde ciddi bir sorun var?