Kira Artışlarında Kuralsızlık Tartışması!

Kira Artışlarında Denetimsizlik Krizi: TÜFE Uygulanmıyor, Beyan Dışı Gelirler Artıyor

Türkiye’de kira artışlarına yönelik tartışmalar her geçen gün daha da büyürken, hem kiracılar hem de uzmanlar “denetimsizlik” sorununa dikkat çekiyor. Mevzuata göre kira zamları TÜFE oranıyla sınırlı olmasına rağmen, sahada bu kurala uyan ev sahibi sayısının oldukça düşük olduğu belirtiliyor. Uygulamanın takip edilmemesi ve yaptırım eksikliği, kiracıları zor durumda bırakan keyfi artışların önünü açıyor.

Birçok kiracı, sözleşme yenileme dönemlerinde TÜFE ile hiçbir ilgisi olmayan oranların talep edildiğini, yüksek zam dayatmalarının “pazarlık kabul etmez” bir üslupla sunulduğunu aktarıyor. Bu durum, kiracıların hem barınma hakkını tehdit ediyor hem de fahiş kira artışlarını adeta normalleşmiş bir uygulama haline getiriyor.

Kira piyasasındaki bir diğer ciddi problem ise kayıt dışı gelirler. Maliye kaynaklarına göre kira gelirlerinin önemli bir kısmı hâlâ gerçek tutarlarla beyan edilmiyor. Bu durum yalnızca büyük bir vergi kaybına yol açmakla kalmıyor, aynı zamanda piyasanın şeffaflığını da bozuyor. Kayıt dışı kiralama, gerçek kira ortalamalarının tespit edilmesini güçleştirirken denetim eksikliği de bu tabloyu besliyor.

Uzmanlara göre tüm bu sorunların ortak noktası denetim yetersizliği. Mevzuat açık olmasına rağmen hem zam sınırının hem de kira gelirlerinin beyan edilmesinin etkin şekilde takip edilmemesi, konut piyasasında hukuki boşluk algısı yaratıyor. Hukukçular, “Ceza veya yaptırım uygulanmayan her kural, kâğıt üzerinde kalır” uyarısında bulunarak düzenli kontrol mekanizması kurulmadan sorunun çözülemeyeceğini ifade ediyor.

Maliye Bakanlığı son yıllarda bankadan ödeme zorunluluğu, kira kontratlarının e-Devlet üzerinden doğrulanması ve elektronik denetim sistemleri gibi adımlar atsa da sahadaki uygulamanın halen yetersiz olduğu görülüyor. Kiracı dernekleri ise kiraların TÜFE’ye uygun yapılıp yapılmadığının belediyeler, maliye ve ilgili kurumlar tarafından aktif şekilde izlenmesi gerektiğini savunuyor.

Ekonomistler, denetimsizliğin hem piyasa disiplinini bozduğunu hem de kiracı–ev sahibi ilişkilerindeki gerilimi artırdığını vurguluyor. Kira artışlarının yasal çerçevede kalması, kayıt dışı gelirlerin azalması ve barınma hakkının korunması için kısa vadede güçlü denetim, uzun vadede ise daha kapsamlı konut politikalarının devreye alınması gerektiğini belirtiyorlar.

Türkiye’de barınma krizi derinleşirken, keyfi zamlar, denetimsizlik ve beyan dışı kira gelirleri, çözüm bekleyen en kritik başlıklar olarak gündemdeki yerini koruyor.