Bugün Seçim Olsa Sonucunu Hangi Seçmenler Değiştirebilir?

Son anketlerde henüz parti tercihini belirlemeyen seçmenlerin oranı dikkat çekiyor. Bazı araştırmalarda kararsızlar yüzde 20’yi aşarken, sandığa gitmeyeceğini söyleyenler ve görüş açıklamayanlarla birlikte partilerin önünde geniş bir ikna alanı bulunuyor.

Yayınlama: 11.11.2026 10:32

Türkiye’de bugün seçim yapılması hâlinde nasıl bir sonuç çıkacağı tartışılırken, anketlerin en dikkat çeken başlıklarından birini kararsız seçmenler oluşturuyor. Partiler arasındaki oy farklarının yanında, henüz tercih yapmayanların büyüklüğü de seçim hesaplarını etkiliyor.

Ekim sonu ve kasım başında yapılan araştırmalar, seçmenin önemli bir bölümünün bir partiye açık destek belirtmediğini gösteriyor. Ancak kararsızlar, oy kullanmayacağını söyleyenler ve sorulara cevap vermeyenler farklı gruplardan oluşuyor. Bu kesimlerin tamamını aynı siyasi eğilim içinde değerlendirmek, ortaya çıkan tabloyu yanlış yorumlama riskini taşıyor.

Kararsızların oranı araştırmalara göre değişiyor

Yöneylem’in 21–28 Ekim tarihlerinde 2 bin 400 kişiyle gerçekleştirdiği araştırmada kararsızların oranı yüzde 18,4 olarak ölçüldü. Oy kullanmayacağını belirtenlerin oranı ise yüzde 10,4 oldu. Böylece iki grubun toplamı yüzde 28,8’e ulaştı.

HBS’nin 1–5 Kasım tarihlerinde 3 bin kişiyle yüz yüze yaptığı araştırmada ise kararsız seçmen oranı yüzde 22,6 olarak açıklandı. Bu sonuç, araştırmaya katılan yaklaşık her beş kişiden birinin henüz parti tercihini belirlemediğine işaret ediyor.

Araştırmalar arasındaki fark, tek başına kararsızların arttığı ya da azaldığı şeklinde yorumlanamaz. Görüşme yöntemi, örneklem ve soruların yöneltilme biçimi sonuçları etkileyebiliyor. Sağlıklı bir değişim değerlendirmesi için aynı kuruluşun benzer yöntemle yaptığı araştırmaları karşılaştırmak gerekiyor.

Her tercih açıklamayan seçmen kararsız değil

SONAR’ın kasım ayında kamuoyuna yansıyan araştırmasında kararsızlar yüzde 11,9, sandığa gitmeyeceğini belirtenler yüzde 10,5, fikri olmadığını söyleyen veya cevap vermeyenler yüzde 6,9, geçersiz oy kullanacağını belirtenler ise yüzde 3,8 olarak yer aldı.

Bu grupların toplamı yüzde 33,1’e ulaşıyor. Ancak bu oranı doğrudan “seçmenin üçte biri kararsız” şeklinde sunmak doğru değil.

Hangi partiye oy vereceğine karar vermemiş bir seçmenle, sandığa gitmemeyi düşünen seçmenin tutumu aynı değil. Siyasi tercihini anket görevlisiyle paylaşmak istemeyenlerin de mutlaka kararsız olduğu söylenemez. Ayrıca araştırmanın örneklem ve saha bilgilerine ilişkin ayrıntıların sınırlı olması, diğer çalışmalarla karşılaştırma yapılırken dikkat gerektiriyor.

Dağıtılan oylar gerçek tercihleri göstermeyebilir

Anketlerde sık kullanılan “kararsızlar dağıtıldıktan sonra” ifadesi, henüz tercih açıklamayan seçmenlerin istatistiksel bir yöntemle partilere paylaştırıldığını anlatıyor.

Orantılı dağıtımda, kararsızların da kararını açıklayan seçmenlere benzer oranlarda oy vereceği varsayılıyor. Oysa seçim günü bu kitlenin belirli bir partiye yönelmesi, farklı seçeneklere dağılması veya sandığa gitmemesi mümkün.

Bu nedenle dağıtılmış bir tabloda görülen parti oranı, araştırmaya katılanların tamamının doğrudan ifade ettiği desteği göstermiyor. Ham sonuçların da açıklanması, partilerin mevcut desteğiyle hesaplama sonucunda oluşan oranların ayrılmasını sağlıyor.

Kararsızlar hiçbir partinin hazır oyu değil

Kararsız seçmenin hangi partiden uzaklaştığı ve hangi partiye yaklaşabileceği, yalnızca toplam oranına bakılarak belirlenemez. Önceki seçimdeki tercihi, bugün neden karar veremediği ve sandığa gitme eğilimi ayrıca incelenmeli.

Ekonomik koşulların, adayların veya siyasi gelişmelerin bu seçmenler üzerindeki etkisi de ayrıntılı sorularla ölçülmeli. Bütün kararsızların aynı gerekçeyle beklediğini ya da seçimde aynı yönde hareket edeceğini söylemek mümkün değil.

Sandığa katılım da sonucu etkileyecek

Seçim hesabında yalnızca partiler arasındaki geçişler belirleyici olmayacak. Bugün oy kullanmayacağını söyleyenlerin ne kadarının seçim döneminde sandığa dönmeye karar vereceği de önem taşıyacak.

Mevcut araştırmaların ortaya koyduğu temel tablo, partilerin önünde henüz tercihi kesinleşmemiş geniş bir seçmen kitlesinin bulunduğu. Ancak bu kitlenin desteği hiçbir parti için garanti değil. Seçim yarışında, kendi seçmenini korumanın yanında kararsızları ikna etmek ve sandıktan uzaklaşanları yeniden katılıma yöneltmek de kritik rol oynayacak.