DÜNYA YENİ BİR SICAKLIK ŞOKUNA HAZIRLANIYOR: EL NİÑO REKOR KIRABİLİR

Pasifik Okyanusu’nda hızla güçlenen El Niño, dünya iklimi açısından yeni ve oldukça kritik bir dönemin kapısını aralıyor. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi’nin (NOAA) son tahminleri, 2026’nın son aylarında El Niño’nun yalnızca “çok güçlü” seviyeye ulaşmakla kalmayabileceğini, modern ölçümlerin başladığı dönemden bu yana görülen en şiddetli El Niño olayına dönüşebileceğini ortaya koyuyor.

NOAA’ya bağlı İklim Tahmin Merkezi’nin 13 Ağustos 2026 tarihli güncellemesine göre El Niño’nun 2026 sonbaharı ve 2026-2027 kışı boyunca “çok güçlü” seviyeye ulaşma ihtimali yüzde 90’ın üzerinde bulunuyor. Ekim-Aralık 2026 döneminde ise El Niño’nun 1950’den bu yana kaydedilen bütün olayları geride bırakacak tarihi bir seviyeye yükselme olasılığı yüzde 69 olarak hesaplandı.

Bu oran, iklim bilimcilerin dikkatini özellikle 2026’nın son ayları ile 2027’nin ilk dönemine çevirmiş durumda. NOAA verileri, Pasifik’in orta ve doğu kesimlerindeki deniz yüzeyi sıcaklıklarının ortalamaların belirgin şekilde üzerine çıktığını gösterirken, atmosferdeki değişimler de El Niño’nun güçlenmeye devam ettiğini ortaya koyuyor. Son ölçümlerde doğu ekvatoral Pasifik’in bazı bölümlerinde deniz yüzeyi sıcaklıklarının normal değerlerin 2 dereceden fazla üzerine çıktığı belirlendi.

TARİHİ EL NİÑO İHTİMALİ

El Niño’nun şiddetinin belirlenmesinde Pasifik Okyanusu’ndaki sıcaklık değişimleri ve atmosferik koşullar birlikte değerlendiriliyor. NOAA’nın 17 Ağustos tarihli son teknik değerlendirmesinde, El Niño’nun güçlenmeye devam ettiği ve 2026 sonbaharı ile 2026-2027 kışında çok güçlü seviyeye ulaşma ihtimalinin yüzde 90’ın üzerinde olduğu bir kez daha vurgulandı.

Tahminlerin gerçekleşmesi halinde 2026’daki El Niño, 1982-1983 ve 1997-1998 gibi tarihe geçen büyük El Niño olaylarıyla birlikte anılmakla kalmayabilir, bunların üzerine çıkabilir.

Ancak NOAA önemli bir noktaya da dikkat çekiyor: El Niño’nun çok güçlü olması, dünyanın her bölgesinde aynı ölçüde şiddetli hava olayları yaşanacağı anlamına gelmiyor. Sistem, belirli bölgelerde kuraklık veya aşırı yağış ihtimalini artırabilirken başka bölgelerde etkileri daha sınırlı kalabiliyor. Başka bir ifadeyle El Niño, belirli hava olaylarının gerçekleşmesini garanti etmiyor ancak olasılıkları önemli ölçüde değiştirebiliyor.

SICAKLIK, KURAKLIK VE SEL RİSKİ

Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) da küresel iklim sistemi için benzer bir uyarıda bulunuyor. Kuruma göre güçlenen El Niño, dünya genelinde normalin üzerindeki sıcaklıkların görülme ihtimalini artırırken yağış düzenlerini de ciddi biçimde değiştirebilir.

Bazı bölgelerde uzun süreli kuraklık, su kaynaklarında azalma ve orman yangını riskinde yükseliş gündeme gelebilir. Başka bölgelerde ise aşırı yağışlar, seller ve taşkınlar daha önemli bir tehdit haline gelebilir. WMO, El Niño’nun sıcak okyanuslarla ve diğer iklim sistemleriyle birleşmesinin bölgesel etkileri daha da büyütebileceğine dikkat çekiyor.

Asıl endişe ise El Niño’nun insan kaynaklı küresel ısınmanın üzerine eklenmesi.

El Niño doğal olarak Pasifik’teki sıcak suların atmosferle etkileşimi sonucunda küresel sıcaklıkları geçici olarak yukarı çekebiliyor. Ancak bugün dünya, geçmişteki büyük El Niño dönemlerinden çok daha sıcak bir başlangıç noktasında bulunuyor. Bu nedenle doğal iklim döngüsü ile uzun vadeli küresel ısınmanın aynı dönemde etkili olması yeni sıcaklık rekorlarının önünü açabilir.

GÖZLER 2027’YE ÇEVRİLDİ

İngiltere Meteoroloji Kurumu Met Office de güçlü El Niño’nun küresel yıllık sıcaklıklarda geçici fakat belirgin bir sıçramaya yol açabileceğini değerlendiriyor. Kurumun uzmanları, El Niño’nun bıraktığı ısının etkisiyle özellikle 2027’nin küresel sıcaklık açısından son derece dikkat çekici bir yıl olabileceğini belirtiyor.

Bununla birlikte “2027 kesinlikle tarihin en sıcak yılı olacak” şeklinde kesin bir değerlendirme yapmak için henüz erken. WMO ve Met Office tarafından yayımlanan daha geniş vadeli tahminlere göre 2026-2030 arasındaki yıllardan en az birinin 2024’teki küresel sıcaklık rekorunu aşma ihtimali yüzde 86 seviyesinde bulunuyor.

2026 da şimdiden olağanüstü sıcaklıklarla dikkat çekiyor. NOAA ölçümlerine göre Temmuz 2026, Temmuz 2024 ile birlikte kayıt altına alınan en sıcak temmuz ayı oldu. Bu tablo, El Niño’nun henüz zirve noktasına ulaşmamış olması nedeniyle önümüzdeki ayların çok daha yakından takip edilmesine neden oluyor.

EL NİÑO NEDİR?

El Niño, tropikal Pasifik Okyanusu’nun orta ve doğu kesimlerindeki deniz yüzeyi sıcaklıklarının belirli aralıklarla normalin üzerine çıkmasıyla gelişen geniş ölçekli bir iklim olayı. El Niño-Güney Salınımı olarak bilinen ENSO sisteminin sıcak evresini oluşturuyor.

El Niño sırasında okyanus ve atmosfer arasındaki etkileşim değişiyor; rüzgârlar, yağış kuşakları ve sıcaklık dağılımları bundan etkileniyor. Pasifik’te başlayan değişim zaman içerisinde atmosfer dolaşımı aracılığıyla dünyanın çok uzak bölgelerindeki hava koşullarını bile etkileyebiliyor.

Sistemin soğuk evresi ise La Niña olarak adlandırılıyor. La Niña döneminde tropikal Pasifik’in belirli bölgelerinde deniz yüzeyi sıcaklıkları normalin altına düşerken, El Niño ile La Niña arasında kalan dönemler “ENSO nötr” olarak tanımlanıyor.

Bilim insanlarının gözü şimdi 2026’nın son üç ayında olacak. Mevcut tahminler gerçekleşirse dünya, yalnızca çok güçlü bir El Niño ile değil, 1950’den bu yana ölçülen en şiddetli El Niño olaylarından biriyle, hatta yeni bir rekorla karşı karşıya kalabilir.