
WASHINGTON / TAHRAN – ABD ordusunun, Başkan Donald Trump’ın saldırı talimatı vermesi halinde İran’a karşı haftalar sürebilecek geniş çaplı askeri operasyon senaryoları üzerinde çalıştığı öne sürüldü. Reuters’a konuşan ve planlamanın hassasiyeti nedeniyle isimlerinin açıklanmasını istemeyen iki ABD’li yetkili, bu tür bir harekâtın şimdiye dek görülenden çok daha ciddi bir çatışma riskini beraberinde getirebileceğini ifade etti.
İddialar, Washington ile Tahran arasında diplomatik temasların sürdüğü bir dönemde gündeme geldi. Geçtiğimiz hafta Umman’da yapılan görüşmelerde İran’ın nükleer programı ele alınırken, aynı süreçte ABD’nin Orta Doğu’daki askeri varlığını artırdığı bildirildi.
ABD’li yetkililer, Pentagon’un bölgeye ilave bir uçak gemisi konuşlandırdığını; buna savaş uçakları, güdümlü füze destroyerleri ve binlerce askerin eşlik ettiğini aktardı. Pentagon ise konuya ilişkin resmi yorum yapmadı.
Trump, Kuzey Karolina’daki bir askeri üste yaptığı konuşmada İran’la anlaşmanın “zor” olduğunu belirterek, “Bazen korku gerekir. Durumu gerçekten çözecek tek şey budur” ifadelerini kullandı.
Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly, olası uzun süreli askeri planlamaya ilişkin soruya, “Başkan Trump’ın İran konusunda tüm seçenekleri masada” yanıtını verdi. Kelly, nihai kararın ABD’nin ulusal güvenliği doğrultusunda verileceğini vurguladı.
Geçtiğimiz yıl düzenlenen ve “Midnight Hammer” olarak adlandırılan tek seferlik operasyonda ABD, İran’ın nükleer tesislerini hedef almıştı. İran ise Katar’daki bir ABD üssüne sınırlı bir misilleme gerçekleştirmişti. Ancak yetkililere göre mevcut planlamalar çok daha kapsamlı ve uzun soluklu bir senaryoya işaret ediyor.
Uzmanlar, İran’ın önemli bir balistik füze kapasitesine sahip olduğunu ve olası bir saldırıya bölgedeki ABD üslerini hedef alarak karşılık verebileceğini belirtiyor. ABD’nin Ürdün, Kuveyt, Suudi Arabistan, Katar, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri ve Türkiye’de askeri varlığı bulunuyor.
İran Devrim Muhafızları, İran topraklarına yönelik bir saldırı halinde ABD üslerinin hedef alınabileceği yönünde daha önce uyarılarda bulunmuştu.
Öte yandan Benjamin Netanyahu, Washington’da Trump ile yaptığı görüşmede İran’la yapılacak olası bir anlaşmanın İsrail’in güvenlik çıkarlarını içermesi gerektiğini dile getirdi.
İran yönetimi ise nükleer programına yönelik kısıtlamaları, yaptırımların kaldırılması karşılığında müzakere etmeye açık olduğunu; ancak bu sürecin balistik füze programıyla ilişkilendirilmesini kabul etmediğini açıkladı.
Yetkililere göre, olası bir askeri operasyon yalnızca nükleer tesisleri değil, İran’ın devlet ve güvenlik altyapısını da hedef alabilir. Bu durumun karşılıklı saldırılarla uzun süreli ve bölgesel çapta bir çatışmaya dönüşme riski taşıdığı değerlendiriliyor.
Washington ile Tahran arasındaki diplomatik temasların önümüzdeki günlerde nasıl bir seyir izleyeceği, bölgedeki tansiyonun yönünü belirleyecek en kritik unsur olarak görülüyor.