
Karaman Organize Sanayi Bölgesi’nde 17 yaşındaki Afganistanlı çocuk işçi Zahra Hosseını, çalıştırıldığı iş yerinde hayatını kaybetti. Başörtüsünün makineye kapılması sonucu boynu ve çenesi kırılan Zahra, olay yerinde yaşamını yitirdi. Yetkililer bu ölümü soğukkanlı bir ifadeyle “iş kazası” olarak kayda geçirdi.
Ancak ortada bir kaza yok.
Ortada; çocuk işçiliği, göçmen emeği, güvencesizlik ve denetimsizlik üzerine kurulu bir sömürü düzeninin ürettiği açık bir ölüm var. Bu nedenle yaşanan, teknik bir arıza ya da talihsiz bir an değil; sistematik bir sınıf cinayetidir.
17 yaşındaki bir çocuğun sanayi tesisinde, ağır ve tehlikeli bir makinede çalıştırılması başlı başına bir suçtur. Üstelik bu çocuk, göçmen olduğu için daha ucuza, daha uzun saatlerle ve çoğu zaman kayıtsız şekilde çalıştırılmaktadır. Çünkü sermaye için çocuk, göçmen ve güvencesiz emek; en ucuz, en sessiz ve en kolay harcanabilir emek türüdür.
Organize sanayi bölgeleri, kâğıt üzerinde üretim ve istihdam alanlarıdır. Gerçekte ise çoğu yerde patronlar için denetimsiz kâr bölgelerine dönüşmüş durumdadır. İş güvenliği önlemleri maliyet sayılır, denetimler ya hiç yapılmaz ya da göstermelik yapılır. Çalışma yaşına, iş güvenliğine, insan hayatına dair kurallar; üretim hızının ve kârın gerisinde kalır.
Zahra Hosseını’nın ölümü “öngörülemez” değildir. Bu ölüm önlenebilirdi. Basit bir iş güvenliği önlemiyle, çocuk işçiliğinin önüne geçilerek, etkin denetim yapılarak bu çocuk bugün hayatta olabilirdi. Bu yüzden sorumluluk sadece makinede değil; onu orada çalıştıranlarda, denetlemeyenlerde ve bu düzeni sürdürenlerdedir.
Üstelik bu ölüm tekil bir vaka değildir. 2025 yılında en az 91 çocuk işçi, çalışırken hayatını kaybetti. Her biri farklı şehirlerde, farklı iş kollarında ama aynı düzenin içinde öldü. Hepsinin ortak noktası çocuk olmaları, yoksul olmaları ve korunmamış olmalarıydı.
“İş kazası” denilerek bu ölümleri sıradanlaştırmak, faili belirsizleştirmek ve sistemi aklamaktır. Oysa ortada açık bir gerçek vardır:
Bu ülkede çocuklar çalışırken değil, çalıştırıldıkları için ölüyor.
Bu düzen değişmedikçe; Zahra’nın adı bir dosyada kapanacak, ama yeni Zahralar çalıştırılmaya ve ölmeye devam edecektir.