Kamu Alımlarında Tartışma: 2025’te 305 Milyar TL’lik İhalesiz Alım

2025 yılına ilişkin Kamu Alımları Raporu, kamu ihaleleri ve ihalesiz alımlar konusunda dikkat çeken veriler ortaya koydu. Rapora göre kamu kurumları, 2025 yılında doğrudan temin yöntemiyle 305 milyar TL’yi aşan ihalesiz alım gerçekleştirdi.

Doğrudan Temin Tutarı Yüzde 22 Arttı

Raporda yer alan bilgilere göre, ihale yapılmadan doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilen alımların toplam tutarı bir önceki yıla göre önemli ölçüde yükseldi.

2024 yılında 250 milyar 385 milyon 592 bin TL olan doğrudan temin tutarı, 2025 yılında 305 milyar 60 milyon 706 bin TL’ye çıktı. Böylece ihalesiz alımların bir yıl içinde yaklaşık yüzde 22 oranında arttığı kaydedildi.

İhalesiz Alımların Dağılımı

Doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilen 305 milyar TL’lik alımın türlere göre dağılımı şöyle oldu:

• Mal alımı: 184 milyar 604 milyon 586 bin TL
• Hizmet alımı: 108 milyar 42 milyon 169 bin TL
• Yapım işi: 12 milyar 145 milyon 34 bin TL

İstisna Kapsamındaki Alımlar da Arttı

Raporda, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na tabi olmadan “istisna” kapsamında gerçekleştirilen alımların da arttığına dikkat çekildi.

2024 yılında istisna kapsamında yapılan alımların toplamı 436 milyar 192 milyon TL iken, bu rakam 2025 yılında 477 milyar 15 milyon TL’ye yükseldi.

Pazarlık Yöntemiyle 911 Milyar TL’lik İhale

Kamu ihalelerinde sıkça eleştirilen pazarlık yöntemi de raporda öne çıkan başlıklardan biri oldu.

2025 yılında pazarlık yöntemiyle gerçekleştirilen ihalelerin toplam tutarı 911 milyar 323 milyon 359 bin TL olarak kaydedildi. Bu yöntemin tüm ihale türleri içindeki payının ise yüzde 30 olduğu bildirildi.

Pazarlık yöntemiyle yapılan ihalelerin dağılımı ise şöyle:

• Mal alımı: 24 milyar 110 milyon 686 bin TL
• Hizmet alımı: 60 milyar 246 milyon 692 bin TL
• Yapım işi: 826 milyar 965 milyon 981 bin TL

Toplam Kamu Alımı 2,4 Trilyon TL

Rapora göre kamu kurumlarının 2025 yılında gerçekleştirdiği toplam alım tutarı 2 trilyon 448 milyar 49 milyon 642 bin TL oldu. Bu rakamın, 2024 yılına göre yüzde 41 artış gösterdiği belirtildi.

Toplam kamu harcamalarının dağılımı ise şu şekilde gerçekleşti:

• Yapım işleri: %71
• Hizmet alımları: %16
• Mal alımları: %12

Kamu alımlarına ilişkin veriler, ihale yöntemleri ve kamu kaynaklarının kullanımı konusunda yeni tartışmaları da beraberinde getirdi. Uzmanlar, özellikle doğrudan temin ve pazarlık yöntemlerinin kullanım oranının kamu ihale sisteminde şeffaflık ve rekabet açısından önemli bir başlık olduğunu ifade ediyor.