Trump’ın “İbrahim Anlaşması” Çağrısı Zirvede Şaşkınlık Yarattı

ABD Başkanı Donald Trump’ın Arap ve Müslüman ülkelerin liderleriyle gerçekleştirdiği kritik görüşmeye ilişkin ortaya atılan iddia uluslararası gündemde geniş yankı uyandırdı. ABD basınında yer alan haberlere göre Trump, İran ile yaşanan gerilimin sona ermesinin ardından bazı Müslüman ülkelerin İsrail ile ilişkileri normalleştirmesini istedi. İddiaya göre bu talep görüşmeye katılan bazı liderler tarafından şaşkınlıkla karşılandı.

ABD merkezli haber sitesi Axios’un aktardığı bilgilere göre, görüşmeye Türkiye’nin yanı sıra Suudi Arabistan, Katar ve Pakistan gibi ülkelerin liderleri de katıldı. Görüşmede İran ile yürütülen diplomatik süreç ele alınırken, Trump’ın bir anda “İbrahim Anlaşmaları” konusunu gündeme taşıdığı öne sürüldü.

ABD’li yetkililere dayandırılan iddiaya göre Trump, İran savaşının sona ermesinin ardından Orta Doğu’daki yeni sürecin İsrail ile ilişkilerin normalleşmesi olması gerektiğini savundu. Trump’ın özellikle İbrahim Anlaşmaları’na taraf olmayan ülkelerin de bu sürece katılmasını istediği belirtildi.

Haberde yer alan dikkat çekici detaylardan biri ise Trump’ın çağrısı sonrası görüşme hattında kısa süreli sessizlik yaşanması oldu. Bir ABD’li yetkili, Suudi Arabistan, Katar ve Pakistan’ın bu öneri karşısında şaşkınlık yaşadığını ifade ederek, “Hat üzerinde sessizlik oldu. Trump da şaka yaparak hâlâ orada olup olmadıklarını sordu” dedi.

İbrahim Anlaşmaları Nedir?

Abraham Accords olarak bilinen İbrahim Anlaşmaları, 2020 yılında ABD’nin arabuluculuğunda İsrail ile bazı Arap ülkeleri arasında imzalanan diplomatik normalleşme anlaşmaları olarak biliniyor. Sürecin mimarlarından biri olan Donald Trump döneminde imzalanan anlaşmalar kapsamında Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Fas ve Sudan İsrail ile resmi ilişkiler kurmuştu.

Anlaşmalar; diplomatik temsilciliklerin açılması, ekonomik iş birlikleri, enerji, ticaret ve güvenlik alanlarında ortak adımlar atılmasını içeriyordu. Ancak birçok Müslüman ülkede ve Filistin yanlısı çevrelerde bu süreç yoğun şekilde eleştirilmişti. Özellikle Filistin meselesi çözülmeden İsrail ile ilişkilerin normalleştirilmesi büyük tartışmalara yol açmıştı.

Trump’ın son görüşmede yeniden İbrahim Anlaşmaları’nı gündeme taşıması, Washington’un Orta Doğu’daki yeni diplomatik planlarına ilişkin yorumları da beraberinde getirdi. Uluslararası kulislerde, ABD’nin İran gerilimi sonrası bölgede yeni bir siyasi denge kurmaya çalıştığı değerlendirmeleri yapılıyor.

Öte yandan görüşmeye ilişkin resmi makamlar tarafından henüz detaylı bir açıklama yapılmış değil. Ancak iddialar, Orta Doğu’da önümüzdeki dönemde İsrail merkezli yeni diplomatik hamlelerin gündeme gelebileceği yorumlarına neden oldu.