Avrupa’da Gaz Şoku: Fiyatlar İki Günde Yüzde 100’ü Aştı

Orta Doğu’da tırmanan gerilim küresel enerji piyasalarını sarsarken, Avrupa’da doğal gaz fiyatları adeta sıçrama yaptı. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından, enerji arzı açısından kritik öneme sahip olan Hürmüz Boğazı’nda ticari gemi trafiğinin durması ve Katar’daki LNG üretiminin kesintiye uğraması fiyatları iki gün içinde ikiye katladı.

Hürmüz Kapandı, LNG Akışı Durdu

Dünya LNG ihracatının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda ticari gemi trafiğinin durması küresel arzı doğrudan etkiledi.

En büyük LNG ihracatçılarından biri olan Katar’ın ihracatının büyük bölümü bu boğaz üzerinden gerçekleşiyor.

Gerilimin ardından İran’dan fırlatıldığı belirtilen bir İHA’nın, Katar’ın Ras Laffan Sanayi Şehri’ndeki QatarEnergy tesisini hedef aldığı ve şirketin burada LNG üretimini durdurduğu bildirildi. Bu gelişme arz endişelerini daha da büyüttü.

TTF’de Sert Ralli

Avrupa’nın referans doğal gaz ticaret noktası olan Hollanda merkezli Title Transfer Facility (TTF)’de nisan vadeli kontratlar megavatsaat başına 65,5 Euro seviyesine kadar yükseldi.

Saldırılar öncesinde, 27 Şubat kapanışında fiyat 31,95 Euro seviyesindeydi. Böylece artış oranı yüzde 100’ü aştı. Sadece son 24 saatteki yükseliş ise yüzde 47’ye ulaştı.

Küresel Rekabet Kızışıyor

Katar’daki Ras Laffan ve Mesaieed tesislerinde üretimin durması, 2022’de başlayan Rusya-Ukrayna savaşından bu yana görülen en büyük arz şoklarından biri olarak değerlendiriliyor.

QatarEnergy’nin mücbir sebep ilan etmesi ihtimali, uzun vadeli sözleşmelere bağlı alıcıları spot piyasaya yöneltebilir. Bu durum, Avrupa ve Asya arasında ABD ve Avustralya’dan gelecek alternatif LNG için rekabeti artırabilir.

Öte yandan Rus gazını büyük ölçüde devre dışı bırakan Avrupa Birliği, düşük stok seviyesi nedeniyle daha kırılgan bir konumda. AB ülkelerinde doğal gaz depolarının doluluk oranı yüzde 30 seviyesinde bulunuyor.

Kritik Toplantı 4 Mart’ta

AB üyesi ülkelerin temsilcilerini bir araya getiren Doğal Gaz Koordinasyon Grubu, Orta Doğu’daki gelişmelerin arz güvenliğine etkisini değerlendirmek üzere 4 Mart’ta toplanacak.

Enerji uzmanları, Hürmüz Boğazı’ndaki durumun uzaması halinde fiyatların yeni zirveler görebileceği uyarısında bulunuyor.