Cenevre’de Kritik Zirve: İran ve ABD “Temel İlkelerde” Uzlaştı

CENEVRE – Dünyanın merakla takip ettiği İran–ABD nükleer müzakerelerinin ikinci turu, İsviçre’nin diplomasi başkenti olarak bilinen Cenevre’de gerçekleştirildi. Umman’ın arabuluculuğunda yürütülen temasların ardından taraflardan peş peşe açıklamalar geldi. İran cephesi “temel ilkelerde uzlaşı” mesajı verirken, Washington yönetimi “ilerleme kaydedildiğini” duyurdu.

Umman Arabulucu Oldu

Görüşmelerde İran heyetine Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi başkanlık etti. ABD tarafını ise eski Başkan Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff temsil etti. Diplomatik kaynaklara göre taraflar, Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi’nin ev sahipliğinde önce ayrı ayrı, ardından doğrudan temas kurdu.

İran: “Ana Prensiplerde Anlaştık”

Görüşme sonrası kameraların karşısına geçen Arakçi, “ABD ile ana prensipler üzerinde mutabakata vardık. Ancak üzerinde teknik olarak çalışılması gereken başlıklar var” ifadelerini kullandı. İranlı yetkili, sürecin hassasiyetine dikkat çekerek detay paylaşmaktan kaçındı.

Tahran kulislerinde, özellikle yaptırımların kademeli kaldırılması ve İran’ın nükleer faaliyetlerinin denetimi konusunda bir çerçeve anlaşmasının şekillenmeye başladığı konuşuluyor.

ABD: “İlerleme Var”

Washington’dan yapılan yazılı açıklamada ise müzakerelerin “yapıcı bir atmosferde geçtiği” ve “önemli ilerleme sağlandığı” belirtildi. Ancak ABD tarafı da henüz nihai bir anlaşmaya varılmadığını vurguladı.

Hamaney’den Dikkat Çeken Mesaj

İran’ın dini lideri Ali Hamaney’den gelen açıklama ise sürecin seyrine dair soru işaretlerini artırdı. Hamaney, “ABD’ye güven duyulamayacağı” yönündeki klasik tutumunu yineleyerek, müzakerelerin “İran’ın kırmızı çizgileri” çerçevesinde yürütülmesi gerektiğini söyledi. Bu mesaj, Tahran içinde temkinli kanadın hâlâ etkili olduğunu gösterdi.

Savaş Eşiğinden Masaya

Son aylarda karşılıklı sert açıklamalar ve bölgesel gerilimlerle savaş ihtimali dillendirilirken, tarafların yeniden masaya oturması uluslararası kamuoyunda diplomasi adına kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.

Uzmanlar, ikinci turda sağlanan “ilkesel uzlaşının” somut metne dönüşmesi halinde Orta Doğu’da tansiyonun düşebileceğini belirtiyor. Ancak teknik detaylar ve karşılıklı güven sorunu, sürecin en zorlu başlıkları olarak öne çıkıyor.

Müzakerelerin üçüncü turunun önümüzdeki haftalarda yine Avrupa’da yapılması bekleniyor. Diplomasi trafiği hız kesmeden devam ederken, gözler hem Washington hem de Tahran’dan gelecek yeni mesajlarda olacak.