Gençlerin Elindeki Silahlar Nereden Geliyor? Sokaklar Ruhsatsız Tabancayla Dolu, Denetim Nerede?

Türkiye’de son yıllarda gençlerin karıştığı silahlı suçlardaki artış, “Bu silahlar nereden geliyor?” sorusunu yeniden gündeme taşıdı. Av tüfeği almak için dahi sayfalarca evrak, sağlık raporu, sabıka kaydı ve uzun prosedürler gerekirken; ruhsatsız tabancaların sokaklarda bu kadar rahat dolaşması kamuoyunda ciddi tepki topluyor.

Uzmanlara göre gençlerin eline geçen ruhsatsız silahların kaynağı tek bir hat değil; kaçakçılık, yasa dışı imalat, eski ruhsatlı silahların el değiştirmesi ve sosyal medya üzerinden kurulan karanlık ağlar bu zincirin başlıca halkalarını oluşturuyor. Özellikle şehirlerin belirli mahallelerinde silahın “erişilebilir” bir meta haline gelmesi, suçun yayılmasını hızlandırıyor.

Vatandaşların en çok sorduğu soru ise şu: Emniyet ne yapıyor?
Yetkililer, Emniyet Genel Müdürlüğü koordinesinde her yıl binlerce ruhsatsız silahın ele geçirildiğini, kaçakçılığa yönelik operasyonların sürdüğünü belirtiyor. Ancak sahadaki tablo, yakalananla dolaşımda olan arasındaki farkın hâlâ çok büyük olduğunu gösteriyor. Bir başka ifadeyle, operasyonlar var ama silah akışı kesilemiyor.

Güvenlik kaynakları, gençlerin silaha erişiminin çoğu zaman aracı kişiler üzerinden sağlandığını, bu kişilerin de “küçük ceza–yüksek kazanç” dengesinden cesaret aldığını ifade ediyor. Cezasızlık algısı, suç ağlarını büyütürken, silahın caydırıcı değil özendirici bir güç olarak pazarlanmasına zemin hazırlıyor.

Öte yandan hukukçular, av tüfeği ruhsatı gibi yasal silah prosedürlerinin sıkılığına rağmen, ruhsatsız tabancalara yönelik yaptırımların caydırıcılık açısından yetersiz kaldığını savunuyor. Bu durumun, “yasal olan zor, yasa dışı olan kolay” algısını beslediği belirtiliyor.

Sosyologlar ise sorunun yalnızca güvenlik değil, toplumsal bir boyutu olduğuna dikkat çekiyor. Silahın güç, statü ve korunma aracı gibi gösterildiği bir kültürde, özellikle gençlerin bu yola sürüklenmesinin kaçınılmaz hale geldiği vurgulanıyor.

Ortaya çıkan tablo net:
Av tüfeği almak için kapı kapı dolaşan vatandaş varken, ruhsatsız tabancalar sokaklarda el değiştiriyor. Denetimlerin artırılması, cezaların caydırıcı hale getirilmesi ve silahı “güç” olarak parlatan kültürle eş zamanlı mücadele edilmediği sürece, bu sorunun sadece operasyonlarla çözülemeyeceği ifade ediliyor.

Çünkü cevap artık şu soruda düğümleniyor:
Bu kadar kolay silaha ulaşılabiliyorsa, bedelini kim ve ne zaman ödeyecek?